Halitoza, czyli nieprzyjemny zapach z ust, to krępujący problem, o którym wielu z nas wstydzi się mówić. Tymczasem dotyka on średnio co trzecią osobę – niezależnie od wieku czy stylu życia. To znaczy, że problem jest znacznie bardziej powszechny, niż myślimy, a jednocześnie w większości przypadków można go skutecznie leczyć. Zamiast żuć miętowe gumy, które jedynie chwilowo ukrywają problem, warto zastanowić się nad prawdziwą przyczyną dolegliwości.
Halitoza z medycznego punktu widzenia
Halitoza – to nieświeży zapach z jamy ustnej, wynikający z obecności lotnych związków siarki wytwarzanych przez bakterie lub procesów patologicznych w obrębie jamy ustnej, dróg oddechowych bądź przewodu pokarmowego. Może być objawem zaburzeń miejscowych lub ogólnoustrojowych. m. in.
- Powierzchnia języka przypomina strukturą gęsty ‚dywan’ zbudowany z licznych brodawek. W ich zagłębieniach łatwo gromadzą się bakterie, złuszczony nabłonek oraz resztki pokarmowe, tworząc idealne środowisko sprzyjające rozwojowi drobnoustrojów odpowiedzialnych za powstawanie nieprzyjemnego zapachu.
- Próchnica oraz ubytki twardych tkanek zęba stanowią rezerwuar dla bakterii oraz zalegających, ulegających rozkładowi resztek pokarmowych, co sprzyja powstawaniu lotnych związków siarki i nasila nieświeży oddech.
- Kamień nazębny i osad zwiększają retencję bakterii, wywołują stany zapalne tkanek przyzębia oraz nasilają produkcję lotnych związków siarki — co wprost przekłada się na nieświeży oddech.
- Kserostomia, czyli suchość jamy ustnej, to stan wynikający ze zmniejszonego wydzielania śliny lub zmiany jej jakości. Niedobór śliny ogranicza naturalne oczyszczanie jamy ustnej, sprzyja gromadzeniu bakterii beztlenowych i nasilonej produkcji lotnych związków siarki. Najczęstsze przyczyny kserostomii obejmują stosowanie licznych leków (m.in. przeciwdepresyjnych, przeciwhistaminowych), odwodnienie, choroby ogólnoustrojowe – zwłaszcza cukrzycę, chorobę Sjögrena oraz zaburzenia hormonalne – a także przewlekły stres i oddychanie przez usta. Do suchości jamy ustnej może również prowadzić radioterapia w obrębie głowy i szyi oraz proces starzenia, który naturalnie zmniejsza wydajność gruczołów ślinowych.
- Aparaty ortodontyczne i protezy sprzyjają gromadzeniu płytki bakteryjnej i resztek pokarmowych, co przy niewłaściwej higienie prowadzi do zapalenia dziąseł, demineralizacji szkliwa, infekcji grzybiczych oraz nieświeżego oddechu. Regularne czyszczenie jest kluczowe, aby ograniczyć rozwój biofilmu i utrzymać zdrowie jamy ustnej.
Na nieświeży oddech mogą wpływać także przyczyny ogólnoustrojowe. Warto wspomnieć, że do zaburzeń tych należą m.in. choroby zatok, refluks żołądkowo-przełykowy, infekcje gardła, a także schorzenia metaboliczne, takie jak cukrzyca czy choroby nerek i wątroby. Stany te mogą zmieniać skład wydychanego powietrza lub sprzyjać rozwojowi bakterii odpowiedzialnych za powstawanie nieprzyjemnego zapachu.
Jak pozbyć się nieświeżego oddechu?
Przede wszystkim warto regularnie odwiedzać dentystę. Specjalista pomoże zlokalizować i usunąć przyczynę nieprzyjemnego zapachu, oceni stan jamy ustnej, wyleczy ubytki, usunie kamień nazębny i udzieli praktycznych wskazówek, jak utrzymać świeży oddech na co dzień.
Równocześnie nie można zapominać o codziennej higienie jamy ustnej:
- Szczotkuj zęby po każdym posiłku, aby dokładnie usuwać płytkę bakteryjną i resztki pokarmowe.
- Regularnie stosuj nitkę dentystyczną, by oczyścić przestrzenie międzyzębowe, niedostępne dla szczoteczki.
- Oczyszczaj język za pomocą skrobaczki, usuwając nalot i bakterie odpowiedzialne za nieprzyjemny zapach.
- Stosuj płyny do płukania jamy ustnej lub napary z ziół o działaniu antybakteryjnym, takich jak rumianek czy szałwia, które odświeżają oddech i wspomagają higienę.
Dodatkowo warto ograniczyć spożycie alkoholu, napojów barwionych i kofeinowych, a jednocześnie pić dużo wody, która pomaga wypłukiwać bakterie i przeciwdziała suchości jamy ustnej.
